DİYARBAKIR

HALK OYUNLARININ ANLAMLARI

Şur u Mertal
Şur u Mertal, Türkçede Kılıç ve Kalkan anlamına gelir. Diyarbakır yöresinde zamanla birlikte Şur, yerini Haziran ağacına, Mertal ise yerini ayakkabıya bırakmıştır. Oyunda kurallı vuruş şekli vardır. Müzik muhalif makamındadır. Bu oyun sadece erkekler tarafından oynanır.

Keşao
Sadece erkeklerin oynadığı bir oyundur. Bu oyunun bir diğer ismi ise Ağao’dur. Oyunda, şirvani müziği eşliğinde erkekler kibarlık ve komplekslerini sergilerler.

Delilo
Bu oyun anonim bir oyundur ve şirvani müziği eşliğinde oynanır (Muhalif).

Govend
Bu oyunda anonim bir oyundur ve şirvani müziği eşliğinde oynanır (Muhalif).

Harrani
Erkek veya bayanların sözlü bir şekilde atışmasını anlatır. Müzik kesik (Jekiri)’dir.

Şuşane
Erkek ve bayanlarin oynadığı bir oyundur. Erkeklerin çoğunlukta oynadığı bu oyun çoşku ve konsantreyi ifade etmektedir. Müziği kesik (Jekiri)’dir.

Dunig
Şuşane ile aynı anlamı ifade eder. Müzik daha hızlı ve daha kesiktir.

Çaçan
Kesik müzikten Peşrevi müziğe geçilip artan oyun temposu ile birlikte uyum düzeni isteyen bir oyundur. Bu oyun anlaşamamak anlamına geldiği için bundan sonra çepik oyununa geçilir.

Çepik
Bu oyun kavgayı ifade eder. Müziği muhalif makamındadır.

Meyremo, Dondırxan, Papure
Kavganın bittiğini ve barışın sağlandığını ifade eder. Müziği muhalif makamındadır.

Not
Diyarbakır yöresinde oyunlarda sertlik hakimdir. Komutlar “Tew” şeklinde verilir. “Ki Zawa, Ki Zawa, Hey” ise birlik ve beraberliği ifade eder.