KOÇGİRİ
Kürdistan’ın kuzey-batı ucunda yer alan Koçgiri, kuzey-batida Tokat (Türkiye), güneyde Maraş ve Malatya, batıda Kayseri ve Yozgat (Türkiye), kuzeyde Ordu ve Giresun (Türkiye) doğuda ise Erzincan illeri ile sınırları olan bir şehirdir. Koçgiri ili Serhat eyaletinin en dağlık ve engebeli kesimlerinden birinde yer alır. Koçgiri ili topraklarının yaklaşık yarısı dağlık alanlardan öteki yarısı da yüksek yaylalardan oluşur. Yükseltisi fazla olmayan, ova denebilecek düzlüklerin kapladığı alan ise çok azdır. Yörede sadece iki küçük ova bulunmaktadır. Bunlar su şehiri ve Kangal ovalarıdır. Yörede bulunan bazı dağlar ise Bahramçalı, Çalgal, Tecer, Çengeli, Köse ve Kızıl dağlardır. Yörede bulunan en büyük dağ olan Kızıl dağın yüksekliği yaklaşık 3000 metredir.
Koçgiri yöresi sık sık istilalara uğradığı için tarihi eserler ve yöresel zenginlikler yağmalanmış ve yıkılmıştır. Az sayıda tarihi eseri bulunan bu yörede en çok bilinen yapıtların başında Sivas Kalesi, Ulu Camii, Gök Medrese ve Gürün Kalesi gelmektedir. Yörede bulunan Kızılırmak, Tohma Çayı, Çatı Çayı ve Mısıl Irmağı gibi akarsular ile beraber Tödürge ve Hafik gölleri bulunmaktadır. Yörede en çok uğraşılan el sanatları arasında halı, kilim ve çorap gelmektedir. Şehir merkezinde el sanatlarında ticari yön ağır bastığından dolayı otantik yön azalmıştır. Köylerde ise otantik özellikler korunmaktadır. Yörenin mutfağı pek zengin olmamak ile beraber diğer bölgeler ile benzerlik göstermektedir. Yörenin en meşhur yemeği “Madımak” adı verilen yabani bir bitkiden yapılır.
Koçgiri ili Türkiye ile sınır bir ilimiz olduğu için Kürt ve Türk köyleri yan yanadır. Yöre halkı arasında ulusal-sosyal çelişkiler belirgin değildir. Şehir merkezinde kültürel yapı büyük oranda dejenere olmakla birlikte, köylerde gelenek ve görenekler büyük oranda korunabilmiştir. Yörede yaşayan halkımızın büyük bir bölümü Kürtçe’nin “Kurmanci” lehçesini konuşmaktadır. Özellikle Zara ve Kangal’in bazı köyleri ”Zazaki“ lehçesini konuşmaktadır. Zazaki konuşan kesim aynı zamanda Kurmanci’yi de bilmektedir. Yörede yaşayan Türklerin yarısı Sünni, yarısı Alevi iken, Kürt nüfusunun yüzde 90-95’i Alevilerden oluşmaktadır. Yörede evlilikler genelde görücü usulü ile olmakla birlikte, severek evlenmelerde olasıdır.
Tarih boyunca birçok kuşatmaya ve baskıya maruz kalan Koçgiri yöresi bu tür çatışmalardan büyük zararlar görmüştür. Yöre tarihçesine damgasını vuran en büyük olay ise 1919-1921 yılları arasında gelişen Koçgiri ayaklanmasıdır. Kanlı bir şekilde bastırılan bu isyanda yine birçok insanımız katledilmiştir.